Expositie: Tulpen op tegel
Vier eeuwen geleden waren tegels een belangrijk onderdeel van het interieur. Ze werden toegepast aan de wanden van keukens, woonkamers en kelders. Tegelbakkerijen in onder andere Gouda, Haarlem, Harlingen en Rotterdam ontwikkelden een grote verscheidenheid aan vormen, kleuren en decoraties.
In de vitrinekast in de Burchtzaal van BplusC bibliotheek Nieuwstraat is een deel van de verzameling wandtegels uit de Gouden Eeuw (ca. 1600–1650) te zien van Ignus en Floortje Maes.
In deze bijzondere verzameling van Ignus Maes staat de tulp centraal. De bloem was in de zeventiende eeuw bijzonder populair. Tulpen werden zowel gestileerd en fantasierijk als naar de natuur afgebeeld. De enorme kostbaarheid van sommige tulpenbollen sprak sterk tot de verbeelding en maakte de bloem tot een geliefd onderwerp in de kunst en het interieur.
De tegels in de verzameling laten een rijk palet aan composities zien. Tulpen zijn onder meer geplaatst in een kwadraat, overhoekse vorm, accolade, ovaal of medaillon. Naast tulpen komen ook andere bloemen voor, waaronder de kievitsbloem. De vier hoeken van veel tegels zijn versierd met ornamenten zoals Bourgondische lelies, ossenkoppen en het zogenoemde Wan-li-ornament.
Bijzonder is de grote variatie binnen ogenschijnlijk eenvoudige tegelvormen. De blauwe en polychrome tegels met hun kenmerkende ‘postzegelrand’ tonen hoeveel mogelijkheden de tegelbeschildering bood. Verschillen in bladeren, bloembol, randdecoratie en bloemvorm geven iedere tegel een eigen karakter. Juist in die kleine details is de hand van de ambachtsman herkenbaar.
Een opvallend onderdeel van de verzameling zijn de blauwe bloempottegels. Hier staat de tulp flamboyant in het middelpunt, omringd door decoratieve lelies. Op sommige vazen is een masker afgebeeld, mogelijk een verwijzing naar Bacchus, de god van de wijn en drank.
Niet iedere tegel is perfect. Sommige dragen sporen van hun lange geschiedenis of behoren niet tot de hoogste kwaliteitsklasse. Maar juist daardoor vertellen ze een verhaal. Ze laten zien hoe ambacht, mode, verbeelding en dagelijks leven vier eeuwen geleden samenkwamen.
Deze tegels zijn ongeveer 400 jaar oud. Hun kleuren, bloemen en ornamenten hebben de tand des tijds doorstaan en laten ons vandaag nog steeds genieten van de schoonheid en het vakmanschap van de Gouden Eeuw.